Jewish Life #80. Psalm 1 en 2: deel V

In deel 5, het laatste deel van de miniserie over Psalm 1 en Psalm 2, gaan we dieper in op de wijze waarop de Eeuwige in Psalm 2 alle commotie van de volkeren, die telkenmale de vernietiging van het Joodse volk op het oog hebben, aanschouwt. 
 
In blog #78 hebben we gezien dat Psalm 2 begint met zich af te vragen waarom de volkeren van de wereld ‘ragshu’, zoveel commotie maken. In lijn met de tekst van de profeet Jesaja (57:20) hebben we de metafoor van de bulderende golven van de zee beschreven. Golfen die keer op keer, tevergeefs proberen het land te overspoelen. Evenzo, zegt de psalmdichter, bedenken de naties van de wereld meedogenloos nieuwe strategieën om de Joden dwars te zitten of (zelfs) te vernietigen. Toch slagen zij hier niet in, net zoals de golven de kust nooit uitwissen.
 
De wijze waarop de Eeuwige al dit rumoer aanschouwt, lezen we in de verzen 4 en 5. We lezen: ‘Die [de Eeuwige] in de hemel troont lacht, Hij spot met hen. Dan spreekt hij tot hen in woede, en zijn toorn verbijstert hen.’ Een Jiddische spreuk verwoordt deze verzen treffend: ‘De mens organiseert en maakt plannen, en de Eeuwige lacht.’ De Eeuwige lacht om het feit dat de naties die kwaad in de zin hebben, denken Zijn plannen te kunnen dwarsbomen. Ze hebben blijkbaar niets geleerd van de mislukte poging van Balak, die middels Bilam probeerde het Joodse volk te vervloeken (blog #79). De Eeuwige zorgde ook in die episode dat de vloek werd omgezet in een zegen. Deze zegen is al eeuwen onderdeel van het Joodse ochtendgebed, Shacharit. De ironie wil dat iedere poging om het Joodse volk dwars te zitten wordt getransformeerd tot een zegen, alleen maar goede dingen die het volk vervolgens toevallen. De geschiedenis, ook tegenwoordig, getuigt van deze ascending through descending, een Engelstalig begrip dat verwijst dat men door de moeite heen de mogelijkheid heeft om te groeien. Het is een term direct gerelateerd aan deze Psalm en die ook gebruikt wordt in de moderne theorie over Posttraumatische Groei voor de behandeling van mensen met een PTSS (Posttraumatische Stress Stoornis). 
Bekend in de geschiedenis van het Jodendom is de verwijzing naar de verwoesting van de Tweede Tempel door de Romeinen. Als de naties van de wereld zich hadden gerealiseerd hoeveel goeds zij hadden ontvangen vanuit het feit dat de Joden een Tempel bezaten, dan zouden zij er alles aan gedaan hebben om de vernietiging te voorkomen en de Tempel te beschermen.
 
Vervolgens getuigt vers 5a uit de tweede Psalm van een andere emotie dan blijheid [het lachen van de Eeuwige]. We lezen: Dan spreekt hij tot hen in woede, en zijn toorn verbijstert hen.’ Letterlijk staat er: Hij zal tegen hen spreken vanuit zijn neusgaten. In de Joodse Bijbel is het woordje charon het woord voor ‘woede’ en betekent ‘wijd open neusgaten’. Wanneer een persoon echt woedend is, zie je vaak dat zijn neusgaten wijd open gaan staan en hij rood aanloopt. 
 
Vervolgens eindigt de Psalm met de woorden van de Eeuwige dat hij de vijandige volken in de handen geeft van Zijn oogappel. Zij zullen de commotie en agressie van de kwaadgezinde breken met een ijzeren staf, ze stukslaan als een aarden pot (vers 9). De leiders van de aarde worden gewaarschuwd (vers 10) en aangeraden zich ook te onderwerpen aan de Eeuwige en ontzag voor Hem te hebben, Hem zelfs hulde te brengen (vers 11). 
 
Psalm 2, in tegenstelling tot Psalm 1, gericht op het collectief, eindigt met de troost en bescherming van Zijn zoon [het Joodse volk] door de Eeuwige. De commotie van de volkeren is slechts geblaat, rumoer, verbaal lawaai. Er is, zegt de Eeuwige, wel een grens. Als die wordt overtreden, dan zal Hij het Joodse volk beschermen en met harde hand optreden. 
 
Psalm 1, zo zagen wij in de blogs #74, #75 en #77, richt zich tot de individuele mens en het persoonlijkheidstype van de rechtvaardige (de tzadik). Psalm 1 contrasteert vervolgens dit type mens met personen die kwaad in de zin hebben, of het kwaad praktiseren en de cynici. Psalm 2, onlosmakelijk verbonden met de eerste Psalm, trekt het thema breder naar het collectief. De Psalm verlegt het accent naar het wij-samen van het Joodse volk en contrasteert hen met hun vijanden. De commotie van hen en hun feitelijke opstand zal tot niets leiden. De Eeuwige lacht erom en zal waar nodig met wijd open neusgaten reageren. ‘Voorkomen is beter dan genezen’, is een bekend gezegde en ook hier van toepassing. Ook de volkeren, hun leiders voorop, wordt aangeraden Hem ontzag te tonen en zich te onderwerpen aan Zijn gezag. Eens zal ook dit tot de vijanden van Israël doordringen. Tot die tijd hebben wij te maken met een hoop gebrul, rumoer en vijandigheid, in het besef dat onze Schepper en Verlosser ons nooit in de steek zal laten en waar nodig voorop in de strijd ons zal beschermen. In het laatste vers van Psalm 2 lezen we dan ook: ‘Gelukkig wie schuilen bij hem.’ (12b). 
 
Waar Psalm 1 begint met het Hebreeuwse woordje ashrei (‘gelukkig’), eindigt Psalm 2 ermee. 
 
 
Click on 'previous' to read more Blogs (Klik op 'vorige' voor meer Blogs).