Jewish Life #90. Devarim #6: Vrijheid

In onze wekelijkse parashah Nitzavim uit het Bijbelboek Devarim (Deuteronomium) staat een van de kernteksten uit het Jodendom. We lezen: ‘Hemel en aarde roep ik [Mozes] vandaag als getuigen tegen jullie op dat ik je leven en dood heb voorgelegd, de zegen en de vloek. Kies dus het leven, opdat je leeft, jij en je nageslacht.’ (30:19). Deze tekst uit de Torah beschrijft de menselijke vrijheid als een fundamenteel principe en daarmee Joodse levenswandel. ‘Kies het leven opdat je leeft!’, is datgene wat Mozes het Joodse volk op het hart drukt. 
 
Deze oproep kan beschouwd worden als de finale van de rede van Mozes, die begint met de conditionele assumptie uit parashah Ekev. Deze ‘als … dan- redenering gaat als volgt: ‘Als jullie [de Israëlieten] gehoor geven aan deze voorschriften [de 10 Woorden en alle Instructies die daaruit volgen] en ze nauwkeurig ten uitvoer zullen brengen, dan zal het resultaat zijn dat de Eeuwige, je God, tegenover jullie zich nauwkeurig zal houden aan het verbond van liefde waartoe Hij zich onder ede tegenover je voorouders verplicht heeft. Hij zal van je houden, je zegenen en talrijk maken. Hij zal de vrucht van je schoot [kinderen] en de opbrengst van jouw land zegenen: het koren, de most en de olie, de worp van de runderen en de aanwas van het kleinvee, op de grond waarvan Hij je voorouders onder ede heeft beloofd die aan jou te geven. Gezegend zal je zijn meer dan alle volken, er zal geen onvruchtbare bij je zijn, noch bij de mannen, noch bij de vrouwen en ook niet bij je vee.’ (Devarim 7:12-14).
 
Na deze ‘als… dan- redenering’ is de opmaat naar een uitgebreide weergave in dit laatste boek van Torah over de inhoud van de zegen en de vloek. De mens wordt uitvoerig voorgehouden wat de consequenties zijn van het gehoor geven aan Zijn voorschriften en de consequenties als men daarvan afwijkt. De finale van deze uitvoerige analyse van Mozes is dat de mens uiteindelijk vrij is om zijn keuze te maken: navolgen of afwijken. 
 
Opvallend in onze tekst over de keuzevrijheid van de mens is haar verband met het leven. Rabbi Nachman duidt dit in zijn commentaar als volgt: ‘Als je je keuzes verstandig gebruikt, kunnen ze leven brengen. Je moet leren je verbeeldingskracht te verhelderen om verstandig te kunnen kiezen. Hashem dienen is 'je leven'. Het geeft je de vitaliteit die je nodig hebt om elke dag door te komen. Het is echt je reddingslijn, vooral wanneer je jezelf en je houding dagelijks vernieuwt. Als je je afzondert van de Thora, is het alsof je je afzondert van het leven zelf.’ [1]
 
Hashem is jouw leven (Ki hu chayekha) kan volgens Rabbi Nachman ook vertaald worden als ‘het is jouw leven’. Levenskracht en vitaliteit hangt in sterke mate samen met een leven volgens de instructies van de Eeuwige en daarmee een op de Torah gebaseerd leven. Des te meer een persoon zich bezighoudt met Torah-studie en dat zichtbaar is in zijn levenswandel (de orthopraxie), des te meer, zegt Nachman, wordt diens kwaliteit van leven geoptimaliseerd. 
 
De keuzevrijheid van de mens hangt dus samen met diens kwaliteit van leven. Onze tekst uit deze parashah is daarmee ook een prima opmaat naar Rosh Hashanah, het Joodse nieuwjaar, waarin de Joodse mens weer vitaal het nieuwe kalenderjaar mag ingaan. 
 
Meer lezen over deze thematiek in Blog #7 (Kies het Leven!), Blog #82 (Levensgeluk) en Blog #85 (Conditionele Assumptie). 


[1] Likutey Halachot II, p.240, Likutey Halachot I, p. 63a en in Rebbe Nachman’s Torah, deel II, p. 361 (uitgave Breslov Research Institute. 


Click on 'previous' to read more Blogs (Klik op 'vorige' voor meer Blogs).